D acu i tenniḍ ?

Anwa amdan Azzayri, s umata, ur yefriḥen ara s ugmuḍ ɣur tessaweḍ terbaḥt taɣelnawt n Lezzayer, seg tama-nniḍen, anwa Aqbayli ur yeččiḥen ara neɣ ur texsir ara nniya s tenfalit « El mumattil Elɛarabi Elwaḥid » ?!  

Seg yiwen n tama Lezzayer d tamurt-nneɣ yewwi-d ad teɣwu Lferḥa ulawen-nneɣ s ugmuḍ ɣur tessaweḍ, d senǧaq ɣef ɣlin lejdud-neɣ i yellan deg wannar, sassayen serhu i tmurt-nneɣ, maca aɣilif d win akka i d-nenna ; imdanen-a ugin ad amnen, ugin ad bedlen, ufin ad ḥebsen azraɛ n tiktiwin tiɛerbubin deg wallaɣ n ugdud Azayri, deg myal taɣult deg ara yilin d awal « Aɛrab » i umi ara yali ccan ! Isem-nwen yeɣba later-is, s dat n tezdid n « El Ɛarab El Aciqqa », Aɛaǧaba iḍelli kan i d-yella umesčču akked Yimasriyen ! ikečč ay agdud ma tecfiḍ ? Acḥal d rregmat i d-yerzan fell-aɣ (Izzayriyen s umata), Acḥal d ddiɛayat i d-sufɣen fell-aɣ… ? Ayen yettuɣaḍen ass-a ad tesleḍ i myal imḍebber, i myal amdan aḥerfi ad yeqqar « Elbalad Eccaqiq » ! d awezɣi ad qlun d iɛdawen s dat-neɣ, ɣur-sen nutni d tidet semrasen inzi i d-yeqqaren « ur ḥemleɣ gma ur ḥemleɣ win ara ad t-yewten » ; maca nekkni deg waygar-aneɣ Ala, ma tenniḍ-d kra ad ak-inin ala Lezzayer d tamurt n yizayriyen s umata ! Amek nutni ur d-qqaren ara Lezzayer d tazzayrit ?! D nekkni kan i yebɣan ad neg tagmat gar iɣerfan n Lezzayer, maca nutni ɣursen siwa aɛraben i yellan ! Ulaqrar ad tbedlem tamuɣli, ticki tɛerḍeḍ ad d-tiniḍ awal ad d-tinim timɛuyar ara yerren fella-k zziyar, tid ara ad k-icudden s leqyuid n tansa, amedya « Kečč d arasist !», Ayen, amek aɛaǧaba, akka jermen deg teɣzi n wussan akked wuḍan seg-neɣ mazal nessusem amɛad ad susmen nutni ur aɣ-dneǧǧɛen ara… ugadeɣ ma teḍra-d d nutni i isektten, nekkni ad nruḥ d tanafa… ! D nutni id-yessebganen tiktiwin yecban tigi d nutni i aɣ-ikerhen seg damen-nsen, d nutni i yebɣan ad aɣ-rren deg ṭṭerf ad aɣ-rren taduli ! Ass-a nessutur Tutlayt d tunsibt, anwa deg-sen i yumnen yes-s ? Anwa deg-sen ara yinin i warraw-nsen lemdet tutlayt-a… ? Ahaw kan a Yimaziɣen, nessen kan ad neddari, nessen kan ad nemyečč deg waygaraneɣ, aseɣen deg-waygar iɣerfan-nneɣ nekkni yella war aḥebbus almi i nuɣal nettemɛayar, nettemyergam, maca ticki ara ucengu i aɣyerran deg ṭṭerf nettagad ad aɣ-d-inin d « les racistes » ! Nekk ayen i ay-iqerḥen nniɣ-t-id, i lebda ad geɣ tiɣri i kečč ay agdud ma ad d-takkiḍ ?!  

X.Y